Tại hang Đội 4, thuộc vùng lõi quần thể danh thắng Tam Chúc, các nhà khảo cổ đã phát hiện di cốt người, công cụ đá ghè hai mặt, thổ hoàng của nền văn hóa Hòa Bình.
- Sư Thích Chân Quang nói đọc báo là góp phần phá rừng, nhưng chùa Phật Quang lại lấn chiếm đất rừng
- Bắt quả tang hành vi phạm pháp của 2 bà lão U70 và U80
- Vụ bé gái 13 tuổi bất ngờ biết mình có thai khi đi khám: Tạm giữ cha dượng
- Chính thức: Tạm biệt cô đ:.ồng b:.ổ cau, giờ thì hết ‘đúng nhận, sai c:.ã:.i’
- Vụ con trai sát hại mẹ ở Nam Định: Nghi phạm là người như thế nào?
![](https://tintucnew24hvn.com/wp-content/uploads/2023/11/phat-hien-di-cot-nguoi-cach-day-khoang-10-000-nam-truoc-27724-6.jpg)
![](https://tintucnew24hvn.com/wp-content/uploads/2023/11/phat-hien-di-cot-nguoi-cach-day-khoang-10-000-nam-truoc-27724-5.jpg)
![](https://tintucnew24hvn.com/wp-content/uploads/2023/11/phat-hien-di-cot-nguoi-cach-day-khoang-10-000-nam-truoc-27724-4.jpg)
![](https://tintucnew24hvn.com/wp-content/uploads/2023/11/phat-hien-di-cot-nguoi-cach-day-khoang-10-000-nam-truoc-27724-3.jpg)
![](https://tintucnew24hvn.com/wp-content/uploads/2023/11/phat-hien-di-cot-nguoi-cach-day-khoang-10-000-nam-truoc-27724-2.jpg)
![](https://tintucnew24hvn.com/wp-content/uploads/2023/11/phat-hien-di-cot-nguoi-cach-day-khoang-10-000-nam-truoc-27724-1.jpg)
![](https://tintucnew24hvn.com/wp-content/uploads/2023/11/1-300x200.jpg)
Di cốt người thuộc nền văn hóa Hòa Bình cách đây khoảng 10.000 năm được phát hiện tại quần thể danh thắng Tam Chúc, huyện Kim Bảng.
Ông Mai Thành Chung, Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Hà Nam, đại diện nhóm nghiên cứu, công bố kết quả khai quật tại hang Đội 4, vùng lõi quần thể danh thắng Tam Chúc, thị trấn Ba Sao, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam. Cuộc khai quật do Viện Khảo cổ học thực hiện vào tháng 3.
Các nhà khảo cổ phát hiện ba mộ trẻ em và người trưởng thành, trong đó có mộ cải táng và mộ song táng (người đàn ông đang ôm em bé), chôn theo tư thế nằm co bó gối. “Đây là lần đầu tiên phát hiện di cốt người cách ngày nay khoảng 10.000 năm ở Hà Nam”, ông Chung nói.
PGS.TS Nguyễn Lân Cường, Tổng thư ký Hội Khảo cổ học Việt Nam, cho biết thêm các mẫu vật trong hang Đội 4 đang được đưa đi xác định niên đại tuyệt đối. Tuy nhiên, từ hình thức mai táng theo tư thế bó gối, song táng, có thể nhận định di cốt thuộc thời kỳ văn hóa Hòa Bình (10.000-12.000 năm trước Công nguyên).
![](https://tintucnew24hvn.com/wp-content/uploads/2023/11/1-1-300x200.jpg)
Di cốt người cách ngày nay khoảng 10.000 năm được tìm thấy ở Hà Nam. Ảnh: Viện Khảo cổ học
Ngoài di cốt người, tại hố khai quật còn có vỏ nhuyễn thể, xương răng các loài thú nhỏ, có thể là nguồn thức ăn của cư dân cổ. Công cụ đá ở đây không lớn. Đặc điểm loại hình và kỹ thuật cho thấy hiện vật đá thuộc văn hóa Hòa Bình.
Cũng trong đợt khai quật tháng 3, Viện Khảo cổ học đã phát hiện dấu tích cổ sinh thời tiền sử và văn hóa vật chất (hóa thạch động vật và mảnh gốm vặn thừng màu nâu đỏ thuộc văn hóa Đông Sơn) tại hang Thung Na 1 và 3 ở thị trấn Ba Sao.
Tại khu vực Tam Quan chùa Tam Chúc, các nhà khảo cổ phát hiện nhiều vỏ nhuyễn thể biển cùng với ốc suối chặt đít. Ở đỉnh núi trên diện tích khoảng 60 m2 có các mảnh miệng và mảnh thân đồ gốm nằm cùng với mảnh nhuyễn thể.
![](https://tintucnew24hvn.com/wp-content/uploads/2023/11/2-300x200.jpg)
Ông Mai Thành Chung phát biểu tại hội thảo sáng 2/11, tổ chức ở Hà Nam. Ảnh: Gia Chính
Với các dấu tích đã phát hiện, Viện Khảo cổ học nhận định huyện Kim Bảng đã tồn tại nhiều di tích cuối thế Pleistocene tới Holocene muộn (cách nay 10.000-12.000 năm). Nơi đây từng là vùng khá thuận lợi, được cư dân cổ cư trú.
Vào các năm 2021-2023, cơ quan chức năng đã phát hiện, nhận diện gần 30 di tích, dấu tích có tiềm năng nghiên cứu, đưa vào diện tổ chức thám sát, khai quật ở tỉnh Hà Nam. Riêng vùng lõi danh thắng Tam Chúc đã phát hiện 11 hang động, mái đá thuộc văn hóa Hòa Bình, văn hóa Đông Sơn (khoảng năm 800 trước công nguyên).
Gia Chính
Ảnh: Viện Khảo cổ học